You are here
Home > Zoram > SUASAM – P.L.Liandinga

SUASAM – P.L.Liandinga

Khawi khuaah emaw i kal a, chindan tha lo deuh mai, mikhual cho rawn emaw, mikhual khawih rawn emaw an lo ti lai i hmuh chuan chu khua chu i ngaisang thei tawh mai mai lovang. High Court emaw, rorelna (Court) lama thawk te emaw mithmuhah chuan he Mizoram hi eng chen nge a hmel a chhiat dawn a, en tleu kan hlawh dawn hriat a ni ta lo. He kan Mizoram, a hming that ve changa lawmawm kan tih em em thin hian hmingchhiatna lian tak kawng khatah kan awrh ta a ni. Keini Aizawla awm te ai daih hian Lunglei lama mi ningkhawng hre chin phei chuan Lungleia thil thleng hi pawi an ti dawn tih lah a hriat reng mai a. A ngaihtuahna fim apiang leh a hna chelh lian apiangin pawi an ti nghe nghe ang tih a rin theih.  

Lungleiah hian thu­buai sawi theihna tur eng chen nge a awm loh dawn hriat a ni ta lova, tisa thil (physically) takin a buaithlak ta. Harsatna leh buaina reng reng, Aizawlah nge an sawi tak ang a, Lawngtlaiah tih a’n ngai dawn ta chu a nia. High Court lam an lungawi loh rei a, kum li kum nga te a vei mai phei chuan Lunglei lam tan chuan hlohna nasa tak a ni lehzual dawn a. Mahni kawt kaia sawi fel theih reng kha Lawngtlaiah nge an sawi ang Aizawlah tih a hriat ta lo. Hemi avanga mimal hrang hrang senso leh buaina hi rin ai tak chuan a tamin a rinawm a. Chhungkaw tam tak tan chuan a hrehawm ngawt ang. 

Kan tihdan thenkhat hi chu a fuh chiah lo sa reng reng a. Pun khawm a, inchim huk huk a, thil tihchhiat te kan ching ta viau mai a. Thianpa H.C.Vanlalruata ten theihtawpin hetiang lama kan thanharh theih nan hian aw an chhuah lawm lawm a, mahse keini chuan kan ngaithla thiam lova. Kohhran mi lo angah te, zu duh angah te kan hmu ta hial em ni ka ti a. Heng hi chu kohhran leh mahni zu duh leh duh loh piah lam daih thil, ‘Civilisation’ kan ti dawn nge, Civic Sense kan ti dawn nge, Rule of Law kan ti dawn nge, Justice kan ti dawn lam thil a ni a. Mahse kan zu do thahnemngai ta lutuk hi kan infuih pawrh a, mipui pungkhawm thiltih chu kan ngaidam thin. Hmanni lawkah Chanmari West-ah zu dawr an rawk vak mai a. Zu chhe chin zawng an tichhia a, zu tha chin a’n bova. A zahthlak haih haih khawp a, kan tel vena thin YMA hminga tih a nih te awm hmun aṭangin kan lo hlauva, YMA hming an hmang lo hlauh kha lawmawm te kan lo ti ve tawk tawk zawng a nia. Khatiang thil zahthlak kan tih tawh hnu pawha zu do tura inhawrkhawm te kan la zak lo chhunzawm ta zel te hi mak ka lo ti a. Khata tang khan kan zu do tam tak hi chu belhchian kan dawl lo tih a lan chian tawh tehlul nen. 

Sorkar phalnaa zu zuar tha hle hle tun thlenga do ngat ngat duh kohhran mi leh sa, mi pangngai tak anga lan tum si kan la awm cheu te hian min tithlabar ngawt mai. Hman aṭang tawhin, ‘Politics leh sakhua hi khawvela ruih chilh hlawh ber a ni,’ an lo ti tawh a. Muslim firfiak te leh Taliban te, Hindu firfiak te zawng zawng hian anmahni tawkah tan chhan leh sakhaw thurin engemaw chu an nei vek. Tisa thil taka mi in chil chhiat huk te, a huhova midang sawisak chiam te, kan sakhaw tlawh chhana midang nawrbeh tlat te a tul tawh chinah chuan kan dik lo ve thei viau a ni tih hria ila a tha ngawt mai. Zu in miten an in tam luattuk chin an hre fuh hlei thei lo ang hian thildang pawh kan ruih chilh tawh chuan khawi chin aṭang chiah khan nge kan ruih chilh tak luat tih hriat a har fo thin a. Tharum leh tihluihna a tel chiah hian kan lo ti lu hrat tih hriat a tha khawp mai.

Hetianga titute hi hman aṭang khan sorkar lam aṭang hian kan thlir nem deuh nge kan rorelna lam hian a hrem na tawk lo hriat a ni lo. Khawi khawiah emaw hian kan khawtlang hian sorkar rorel te, dan rorelna te hi punkhawm hluaia nawr kir theih emaw, dan chah theih emaw kan ti tlatin a lang a. Dan rorelna hnuaia kan awm tawh hnu hian kan duh loh zawng a nih chuan chu dan rorelna chu pungkhawmin paih thla theiah kan inngai fo mai. 

A thu hrimin engatinge ‘A hmel kan hmu duh,’ tih mai mai hi a lar tak viau le aw? Pawi khawihtu emaw, pawi khawihtu ni a hriat emaw, pawi khawih tumtu emaw pawh ni se engnge a huhova mipuiin, ‘Kan hmu duh’ hi kan tih ve leh ngawt thin? Dik tak chuan hetianga kan tih chhan hi Heroda chibai bukna ang pek tumna ang a ni pakhat a, thil tha lam a kawk lo phawt a. A dawt lehah chuan a dawihzepthlak ka ti. Mi man beh sa, a huhova, ‘Kan lo hmu ve ang e,’ ti a diriam taka a nawlpuia en tum vel hi chapona leh dawihzepna a ni. 

Thiam loh chantir tura finfiah buaithlak chi case tlemte – tur hmanga nungcha (sangha, chakai leh sava) hraitute bik hi erawh engtia tih tur nge ka ngaihtuah fo mai. Heng te meuh pawh hi a nawlpuiin chim huk si lova an sim theihna tura tihdan te ngaihtuah a tul hlein ka hria a. Mahse tualthattu man tawh sa, danin kum sawm lai lung-In tan theihna tura a hrem ngei tura lang te, pawngsualtute leh pawi khawihtu dang, a kawltu dik takin an kawl tawh sa, ‘A hmel kan hmu ve duh,’ ti a dan kengkawhtute awmna hual hi chu a tul lo ngawt mai. 

Courtesy: http://www.vanglaini.org/articles/read/6415

Similar Articles

Top